Czy te wielkości są absurdalne?

Niestety nie wyglądają na takie.

W 2025 r. opublikowano bardzo ciekawą analizę dotyczącą właśnie emisji water-soluble polymers z produktów gospodarstwa domowego.

Naukowcy z University of York zidentyfikowali:

339 różnych polimerów

należących do:

26 grup

stosowanych w produktach domowych i osobistych.

Dla samych pojedynczych składników oszacowano emisje do kanalizacji rzędu:

• 1,6–3,4 g/osobę/dzień dla sodium laureth sulfate,
• 0,1–0,8 g/osobę/dzień dla styrene/acrylates copolymer,
• 0,4–0,8 g/osobę/dzień dla MEA-laureth sulfate.

Autorzy podkreślili również ogromne luki w danych dotyczących losu środowiskowego wielu takich polimerów.

To bardzo ważne.

Bo pokazuje, że emisje liczone w gramach na osobę dziennie nie są abstrakcyjną zabawą matematyczną.

Takie właśnie jednostki pojawiają się już w literaturze naukowej.

Co dzieje się z tym niewidzialnym płynnym plastikiem później?

I tu nie ma jednej odpowiedzi.

Jedne polimery biodegradują stosunkowo dobrze.

Inne dużo słabiej.

Jeszcze inne mogą trafić do osadów.

A część może pozostać w wodzie.

Dlatego nie wolno mówić:

„300 tysięcy ton trafia do europejskich rzek”.

Tego nie wiemy.

Mówimy:

około 220–300 tysięcy ton rocznie może być kierowanych do kanalizacji.

Dopiero potem zaczyna działać oczyszczalnia.

Nie każdy „biodegradowalny” polimer zachowuje się tak samo

Badanie z 2024 r. świetnie to pokazuje.

W zależności od zastosowanej metody:

• PEG osiągał około 73% biodegradacji w OECD 301F,
• PVA około 91% w odpowiednich warunkach,
• ale w innym teście o mniejszej liczbie i różnorodności mikroorganizmów oba związki praktycznie nie degradowały,
• PVP, Copovidone i część innych badanych polimerów pozostawały poniżej 10% biodegradacji nawet po wydłużeniu testu do 42 dni.

Czyli zdanie:

„To jest biodegradowalne.”

bez dalszych informacji mówi bardzo niewiele.

Trzeba jeszcze zapytać:

w jakich warunkach?

jak szybko?

do jakiego stopnia?

Poliakrylany — szczególnie ciekawy przykład

Poliakrylany są szeroko stosowane w kosmetykach i detergentach.

Mogą zagęszczać produkt, stabilizować go albo ograniczać ponowne osadzanie brudu.

W 2021 r. przebadano cztery rozpuszczalne w wodzie polimery na bazie kwasu poliakrylowego stosowane m.in. w kosmetykach.

Żaden z czterech nie uległ biodegradacji w zastosowanych testach.

Autorzy wskazali możliwość ich środowiskowej trwałości.

To prowadzi do bardzo ciekawego paradoksu:

produkt może być reklamowany jako:

„bez mikroplastiku”

a jednocześnie zawierać:

syntetyczny polimer rozpuszczalny w wodzie.

PVP znaleziono już w rzeczywistych ściekach i rzekach

Przegląd dotyczący PVA i PVP przytacza dane, według których stężenie PVP w ściekach miejskich sięgało około:

7 mg/L

a PVP wykrywano również w wodzie rzecznej.

Czyli to nie jest wyłącznie pytanie:

„czy takie coś mogłoby kiedyś znaleźć się w środowisku?”

Dla części tych polimerów już wiadomo, że się tam znajdują.

A ile jest tego w wodzie pitnej?

I tutaj dochodzimy do najciekawszego pytania.

Nie wiemy.

Nie dlatego, że mamy miliony wyników pokazujących:

PVA = zero

PEG = zero

PVP = zero

poliakrylany = zero

Tylko dlatego, że tych grup nie oznacza się jako standardowych, osobnych parametrów rutynowego monitoringu wody pitnej.

Nie ma powszechnego obowiązku podawania konsumentowi:

PVA — X µg/L

PEG — X µg/L

PVP — X µg/L

poliakrylany — X µg/L

Dlatego:

brak wyniku nie oznacza wyniku „zero”.

Może oznaczać po prostu:

tego parametru nie oznaczano.

---

Czy zatem już to pijemy?

Nie będziemy udawać, że znamy odpowiedź.

Nie mamy pomiarów pozwalających powiedzieć:

„przeciętny Europejczyk wypija X mg rozpuszczonego polimeru dziennie”.

Nie to jest naszym celem.

Wiemy jednak trzy rzeczy.

1.

Ogromne ilości rozpuszczalnych polimerów syntetycznych są codziennie kierowane do kanalizacji.

2.

Literatura pokazuje, że ich los jest bardzo różny: część biodegraduje, część pozostaje trwała, część można znaleźć w ściekach i wodzie powierzchniowej.

3.

Dla wielu z nich nie ma standardowego obowiązku rutynowego oznaczania ich w wodzie pitnej.

I właśnie dlatego pytanie:

„Czy już to pijemy?”

pozostaje zasadne.

Ale dzisiaj nie znamy odpowiedzi:

ile?

Allergeneee0™ zadaje prostsze pytanie

Nie:

„Czy ten polimer jest legalny?”

Nie:

„Czy jest dopuszczony?”

Nie nawet:

„Czy kiedyś ulegnie biodegradacji?”

Pytamy:

Czy naprawdę potrzebujemy go w produkcie?

Jeżeli daną funkcję można uzyskać bez syntetycznego polimeru — wolimy rozwiązanie bez niego.

Jeżeli można zastąpić jeden trudny składnik kombinacją prostszych i łatwiej degradowalnych substancji — próbujemy to zrobić.

A jeżeli składnik nie jest technologicznie potrzebny:

eliminujemy go.

Bo najlepsza metoda oczyszczania wody ze zbędnego składnika istnieje jeszcze przed oczyszczalnią:

nie wprowadzać go do produktu.